Wat gezaagd hout is
Gezaagd hout is alles wat in de zagerij uit het rondhout ontstaat. De stam wordt ingezaagd, en afhankelijk van de doorsnede krijgt het resultaat een andere naam. Balkhout begint bij 60 mm breedte met een hoogte die minstens gelijk is aan de breedte. Een deel heeft vanaf 40 mm dikte bij meer dan de dubbele breedte. Een plank ligt tussen 8 en 40 mm dikte bij 80 tot 300 mm breedte. Een lat blijft onder 40 mm breedte en 80 mm hoogte.
Het tweede onderscheid zit in de kanten. Bezoomd gezaagd hout heeft evenwijdig gezaagde langskanten zonder wankant — overal dezelfde maat. Bij onbezoomd materiaal blijft het natuurlijke verloop van de stam met schors staan; de breedte wisselt over de lengte.
Gezaagd hout komt doorgaans fijnbezaagd en wordt vers, luchtdroog of technisch gedroogd verhandeld. Het is grondstof — wat ervan wordt, bepaalt de verdere bewerking.
Voordelen
- Voordelig. Niet schaven, niet drogen, niet lijmen — de kortste weg van stam naar materiaal.
- Elke houtsoort. Wat het bos oplevert laat zich inzagen. Naald- zowel als loofhout, inheems zowel als geïmporteerd.
- Vrije afmetingen. De zaagsnede volgt de behoefte, niet een catalogus.
- Geen lijm. Zuiver massief hout, aan het eind van de levensduur schoon te scheiden en zonder bezwaar voor bouwbiologische eisen.
- Onbezoomd bespaart materiaal en levert bij tafelbladen of bekleding een uitstraling die met geschaafd hout niet na te maken is.
- Snel leverbaar, omdat standaardmaten in grote hoeveelheden omgaan.
Nadelen
- Het hout werkt na. Ongedroogd gezaagd hout krimpt, scheurt en trekt krom in ingebouwde toestand. Wie maatvastheid nodig heeft, zit hier verkeerd.
- Ruime toleranties. Fijnbezaagd is fijnbezaagd — maatafwijkingen en ruwe oppervlakken horen erbij.
- Zonder sterkteklasse niet te berekenen. Voor dragende onderdelen ontbreekt de basis zolang er geen sortering is.
- Verlies bij onbezoomd hout. De wankant moet eraf zodra een rechte maat nodig is — het bruikbare rendement ligt duidelijk onder het gekochte volume.
- Schors is een risico. Op de wankant zitten insecten en vocht; in de binnenafbouw heeft die niets te zoeken.
- Nabewerking nodig waar gladde oppervlakken of gefreesde kanten worden gevraagd.
Toepassingen
- Beschieting, dak- en tengellatten
- Onderconstructies en hulpconstructies op de bouwplaats
- Verpakkings- en palletbouw
- Schuttingen, erfafscheidingen, eenvoudige tuinbouwwerken
- Rustieke bekleding en plafondbeschieting
- Onbezoomde delen voor tafelbladen, bars en meubels met boomkant
- Uitgangsmateriaal voor eigen verwerking in de meubelmakerij
Waar gezaagd hout beter vermeden wordt
- Dragende onderdelen zonder sortering. Sporen, stijlen en balken hebben een aangetoonde sterkteklasse nodig — daarvoor is constructiehout bedoeld.
- Zichtbare onderdelen met maateisen. Waar voegbeelden en kanten moeten kloppen, is geschaafd en gedroogd hout de betere keuze.
- Verwarmde binnenruimten met vers hout. Wat met een hoog vochtgehalte wordt ingebouwd, werkt in de winter flink na.
- Aan weer en wind blootgestelde constructies in niet-duurzame houtsoorten. Vuren buiten houdt het zonder bescherming niet lang vol.
- Grondcontact. Zonder geschikte houtsoort en passende detaillering is dat een houdbaarheidsdatum, geen bouwdeel.